جغرافیای قفقازیه، آلماناک بازمانده از عصر ناصری

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشکده تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده




 
جغرافیای قفقازیه[i] نسخة خطی منحصربه‌فردی است که ماردروس داودخانوف (Martiros Daudkhanov)، معلم دارالفنون و مترجم دارالطباعة دولتی، آن را به‌فرمان ناصرالدین‌شاه از روسی به فارسی ترجمه کرد. کتاب جغرافیای قفقازیه سال‌نامۀ (آلماناک Almanack) مفصل قفقاز است که در سه فصل و یک مقدمه تدوین شده و دارای مطالب متنوعی دربارة جغرافیای طبیعی و انسانی شهرهای قفقاز، جمعیت، اوضاع مذهبی، و سازمان تعلیم‌وتربیت، و وضع راه است. ازاین‌رو، منبع مهم و درخور توجهی برای آشنایی با تاریخ و جغرافیای قفقاز به‌شمار می‌رود.



[i]. جغرافیای قفقازیه عنوان نسخه‌ای خطی است که به‌عنوان طرح موظف نگارندة مقاله در سال 1392- 1393 طی دوران مأموریت در مرکز اسناد فرهنگی آسیا  تصحیح شد و به‌انجام رسید. در حال حاضر هم مراحل فنی انتشار را پشت سر می‌گذارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The geography of Caucasus, the surviving almanac of Naseri era

نویسنده [English]

  • elham malekzadeh
چکیده [English]

The geography of Caucasus is the name of an exclusive manuscript that Martiros Daudkhanov, the Russian language teacher of Dar-ol-fonun and the translator of Governmental publications, finished its translation from Russian to Persian in Jumada Al-Awwal 1287 AH. This manuscript includes not only a detailed yearbook of Caucasus, but also a description of social conditions of Tbilisi, the causes of Ague in that region and also a description of natural geography of Tbilisi and some other cities and villages in Caucasus in the second half of the nineteenth century. The contents of this manuscript consists of three chapters and a prologue containing intriguing and different subjects written about the natural and human geography, population, religious conditions, the ministry of education, road conditions and etc of Caucasus. Thus it is an important source of understanding the history and geography of Caucasus.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Manuscript
  • The geography of Caucasus
  • Caucasus yearbook
  • Almanac
  • Tbilisi
  • Ague
امیراحمدیان، بهرام (1383). گرجستان در گذر تاریخ، تهران: مرکز بین‌المللی گفت‌وگوی تمدن‌ها.

بامداد، مهدی (1371). شرح حال رجال ایران، ج 5، چ 4، تهران: زوار.

نسخة خطی جغرافیای قفقازیه، شمارة نسخه در مخزن مخطوطات کتاب‌خانة ملی ایران ۵-۱۰۰۰۲.

 

Bronshtein, I. A. Simonia (2000). History of Tiflis Observatory in XIX centyry (1834-1880), Istoriko-Astronomicheskie Issledovaniya, Vyp. 25, ed. G. M. Idlis, Moscow: Nauka Publishers.

Bolshakov, N. N., V. V. Vaynberg, P. N. Nikitin, and Iosif Ivanovich Khodzko (1960). Scientific-Surveyor, Moscow: Geodezizdat.

Elliott, Mark (2010). Azerbaijan with Excursions to Georgia, 4th edition, UK: Trailblazer Publications.

Khalfin N. A., E. F. Rassadina, and N. B. Khanikov (1977). Orientalist and Diplomat., Moscow: Nauka Publishers.

Khodzko, Iosif  I. (1851). On the Ascent to the Summit of the Great Ararat in 1850, Tbilisi: Printing of the Office of the Viceroy General of Caucasus.

Richmond, Walter (2008). The Northwest Caucasus: Past, Present, Future, Central Asian Studies Series, London & New York: Routledge Curzo Publishers.

Shishov, Aleksey (2007). Battle for the Caucasus, Moscow.

Steinberg, Mark D. and Nicholas Valentine Riasanovsky (2005). A History of Russia. Oxford University Press.

Suny, Ronald Grigor (1994). The Making of the Georgian Nation, Indiana University Press.