نویسنده = هادی ولی پور قره قیه
هنر

ریخت‌شناسی هالۀ نور مقدس مبتنی بر هنر پرده‌خوانی ایران

دوره 2، شماره 1، شهریور 1402، صفحه 263-289

https://doi.org/10.30465/acas.2024.47923.1174

هادی ولی پور قره قیه، مژگان رئوف رحیمی

چکیده هالۀ نور مقدس در طول تاریخ به واسطۀ رخنه در فرهنگ ملل، تبدیل به سنتی ازلی در بین هنرمندان شده است. این قاعده به عنوان یک نقش‌مایۀ پرتکرار هنری اشاره به امری مقدس در بستر هنرهای سنتی دارد که امروزی‌ترین نمودش در نقاشی‌های هنر پرده‌خوانی بوده که البته در سایر هنرها هم‌چون نگارگری، موزاییک‌کاری، نقش‌برجسته‌کاری، نقاشی و... هویتش بیشتر آشکار می‌گردد. در میان بخشی از آثار هنری در طول تاریخ، شمایل بزرگان با هالۀ نور مشخص شده‌اند که اشاره به جایگاه مقدس و تشخصی فراانسانی و ارتباط شخص با خدا دارد. اما این‌که ریختار این نقشمایه مشتمل بر چه اشکالی بوده و چه تحلیل و تفاسیر دارد و چه رستنگاهی می‌توان برایش در نظر گرفت، پرسش‌های این پژوهش است. بر این اساس تلاش شده در جهت ریخت‌شناسی، از پرده‌خوانی به دیگر هنرها نقب زده شود تا به نمونه‌ها، گونه‌ها و معانی متنوعشان در طول تاریخ دست یابیم. نتایج نشان می‌دهد هالۀ نور مقدس نمودی از قرابت امر مقدس و هنر سنتی است و اشاره به جایگاه رفیع اشخاص هاله‌پوش دارد. این پژوهش به شیوۀ توصیفی - تحلیلی و بر مبنای منابع کتابخانه‌ای انجام شده است.