تحلیل آسیبپذیری مخاطبان زن در سینمای ایران بر اساس نظریه اپیژنتیک* (بررسی موردی دو فیلم شاخص سینمای ایران)
دوره 3، شماره 2، اسفند 1403، صفحه 65-95
https://doi.org/10.30465/acas.2025.45357.1170
فرشته سالارکریمی، محمد علی صفورا، امیر حسن ندایی
چکیده سینما طی قرن بیستم به پرطرفدارترین و تأثیرگذارترین گونه هنری تبدیل شده است، لذا شناخت تأثیر و تأثرات آن بر مخاطبان، ازجمله مخاطبان زن، امری بسیار مهم به نظر میرسد. تحقیقات جدید صورت گرفته در حوزه اپیژنتیک به تاثیرات عمیق ژنتیک بر شخصیت انسان صحه میگذارد. اپیژنتیک (فراوراثت)، نظریهای در زمینه توارث است که بیان میکند ژنها دارای حافظهای برای ثبت وقایع هستند. این پژوهش که با روش تحلیل محتوای کیفی و به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است، تلاش دارد بر اساس نتایج تحقیقات اپیژنتیک، تأثیر سینما بر آسیبپذیری زنانِ مخاطب سینما و در نهایت احتمال انتقال این نقشها از جمله انفعال و درماندگی شخصیتی را به نسلهای آینده بررسی نماید. نتایج تحلیل دو فیلم هدفمند انتخاب شده، از دو دهه متفاوت سینمای ایران و تحقیقات صورت گرفته در حوزه روانشناسی، علوم اعصاب و اپیژنتیک نشان میدهد، که بازنمایی مکرر زنان منفعل و درمانده در این فیلمها، با فعالسازی نورونهایآینهای و درونیسازی الگوهای رفتاری، میتواند مسیرهای عصبی مرتبط با درماندگی را تقویت کند. این فرایند، مطابق نظریهی یادگیری مشاهدهای احتمال انتقال این الگوها به نسلهای بعدی از طریق تغییرات اپیژنتیکی را افزایش میدهد.
