پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی مطالعات فرهنگ و هنر آسیا 2716-9839 3 2 2025 03 18 Memory Politics and Migrant Identity: An Ethnography of the Collective Memory of Afghan Migrants in Iran سیاست‌ حافظه و هویت مهاجرتی: مردم‌نگاری حافظۀ جمعی مهاجران افغانستانی در ایران 243 277 10201 10.30465/acas.2025.51308.1181 FA حسین میرزائی گروه مطالعات فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران 0000-0003-0781-5280 Journal Article 2024 10 14 The subject of migration, as a global phenomenon, not only has economic and social dimensions but also encompasses profound cultural and identity-related aspects. Afghan migrants in Iran, with shared experiences of war, migration, and life in the host country, have formed a collective identity influenced by migration policies, social discrimination, and cultural resistance strategies. This research examines the role of collective memory in shaping the identity of migrants, the impact of government policies, and their cultural resistance strategies. The research methodology is qualitative with an ethnographic approach, utilizing techniques such as participant observation and in-depth interviews with 22 migrants (16 men and 6 women) in the Ghaem neighborhood of Qom. The findings indicate that the collective memory of migrants, as a dynamic process, is shaped by factors such as shared experiences, Iran's migration policies, and socio-economic discrimination. Restrictions on residence, employment, and education directly affect their collective memory and identity. Moreover, migrants employ strategies such as preserving language, celebrating traditional festivals, preparing traditional foods, and transmitting personal narratives to resist cultural assimilation and safeguard their identity. The results suggest that reforming migration policies can help create an environment where migrants are able to maintain their identity and achieve better integration. This approach not only improves their social and cultural conditions but also strengthens intercultural interactions. موضوع مهاجرت، به‌عنوان پدیده‌ای جهانی، نه تنها بعد اقتصادی و اجتماعی دارد، بلکه بُعد فرهنگی و هویتی عمیقی را نیز در بر می‌گیرد. مهاجران افغانستانی در ایران، با تجربیات مشترکی از جنگ، مهاجرت، و زندگی در کشور میزبان، هویتی جمعی را شکل داده‌اند که متاثر از سیاست‌های مهاجرتی، تبعیض‌های اجتماعی و راهبردهای مقاومت فرهنگی است. در این پژوهش، نقش حافظه جمعی در شکل‌گیری هویت مهاجران، نقش سیاست‌های دولتی، و راهکارهای مقاومت فرهنگی آنان مطالعه شده است. روش پژوهش، کیفی بارویکرد مردم‌نگارانه و بهره‌گیری از تکنیک‌های مشاهده‌حین‌مشارکت و مصاحبه‌های عمیق با 22 مهاجر (16 مرد و 6 زن) در شهرک قائم قم طراحی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که حافظه جمعی مهاجران به‌عنوان فرآیندی پویا، تحت پوشش عواملی چون تجارب مشترک، سیاست‌های مهاجرتی ایران، و تبعیض اجتماعی-اقتصادی قرار می‌گیرد. محدودیت‌های اقامت، کار و تحصیل، به‌طور مستقیم حافظه‌جمعی و هویت آن‌ها نشانه می‌رود. افزون بر این، مهاجران از راهبردهایی همچون حفظ زبان، برگزاری جشن‌ها، تهیه غذاهای سنتی، و انتقال روایت‌های شخصی در جهت مقاومت فرهنگی و پاسداری از هویت خود استفاده کرده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که اصلاح سیاست‌های مهاجرتی می‌تواند به ایجاد محیطی که در آن مهاجران امکان حفظ هویت و ادغام بهتر خود را داشته باشند، کمک ‌کند. این رویکرد نه‌تنها وضعیت اجتماعی و فرهنگی آنان را بهبود می‌دهد، بلکه تعاملات بین‌فرهنگی را نیز تقویت می‌نماید. https://asianculture-artstudies.ihcs.ac.ir/article_10201_7fd3b80fb1884e2927df46a7139bb8bf.pdf