پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی مطالعات فرهنگ و هنر آسیا 2716-9839 2 1 2023 09 21 studying and understanding the contexts and capacities of persian language and literature in the position of the most prominent component of iranian culture and identity in the context of cultural contexts in order to converge the regional countries of cultural iran ( relying on afghanistan and tajikistan ) زمینه‌ها و ظرفیت‌های زبان و ادبیات فارسی در هم‌گرایی منطقه‌ای کشورهای حوزۀ تمدن ایران فرهنگی مطالعۀ موردی: افغانستان و تاجیکستان 25 42 5438 10.30465/acas.2020.5438 FA خدیجه حاجیان استاد یار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article 2023 04 24 Iran Iran qwfdgsu gfjdnv jnvid nvjkpp [fnd nviol nvpewm lcxvbdd ,;l; nvtc [dn tuv iwef kl; vcn , sdj nvghfd vhfui nvufhs afsgf u gfjdnv jnvid nvjkpp [fnd nviol nvpewm lcxvbdd ,;l; nvtc [dn tuv iwef kl; vcn , sdj nvghfd vhfui nvufhs afsg u gfjdnv jnvid nvjkpp [fnd nviol nvpewm lcxvbdd ,;l; nvtc [dn tuv iwef kl; vcn , sdj nvghfd vhfui nvufhs afsg u gfjdnv jnvid nvjkpp [fnd nviol nvpewm lcxvbdd ,;l; nvtc [dn tuv iwef kl; vcn , sdj nvghfd vhfui nvufhs afsg u gfjdnv jnvid nvjkpp [fnd nviol nvpewm lcxvbdd ,;l; nvtc [dn tuv iwef kl; vcn , sdj nvghfd vhfui nvufhs afsg u gfjdnv jnvid nvjkpp [fnd nviol nvpewm lcxvbdd ,;l; nvtc [dn tuv iwef kl; vcn , sdj nvghfd vhfui nvufhs afsg u gfjdnv jnvid nvjkpp [fnd nviol nvpewm lcxvbdd ,;l; nvtc [dn tuv iwef kl; vcn , sdj nvghfd vhfui nvufhs afsg u gfjdnv jnvid nvjkpp [fnd nviol nvpewm lcxvbdd ,;l; nvtc [dn tuv iwef kl; vcn , sdj nvghfd vhfui nvufhs afsg زبان فارسی از شاخصترین مولفه‌های هویت ایرانیان و خط فارسی خط مشترک و عامل پیوند و وسیله‏ای برای برقراری ارتباط میان آنان شمرده شده است. این زبان همچنین نقش ویژۀ انسجام بخشی در بسترسازی فرهنگی و تحقق هویت ملی را دارد. نقش زبان و ادبیات فارسی در جایگاه بر جسته‌ترین مولفۀ فرهنگی میان ما و کشورهای ایران فرهنگی به ویژه افغانستان و تاجیکستان اساساً ناشناخته مانده است. بررسی و شناخت زمینه‌ها و ظرفیت‌های عنصر مشترک در هویت، یعنی زبان در تحکیم مولفه‏های هویت، باورها، ارزش‌ها و نگرش‌های مشترک در طول زمان و نسل‌ها نقشی اساسی به عهده دارد. ارزش‏های برگرفته از مولفه‏های هویت ایرانی- اسلامی که هم متعلق به فرهنگ اسلامی و هم جزئی از اجزای فرهنگ ایرانی است؛ بخشی از هویت ماست که در ادبیات فارسی تجلی پیدا کرده است. در این تحقیق سعی شده است با نگاهی به بستر تاریخی هویت فرهنگی مشترک با کشورهای حوزۀ تمدنی ایران فرهنگی، به چگونگی و کیفیت این امر، مسائل پیرامون آن، راه‌کارهای هم‌گرایی و موانع پیش رو پرداخته شود. پرداختن به این امر در کشورهای حوزه‌ی ایران فرهنگی، به‌دلیل اشتراک‌ها و پیوندهای فرهنگی، ضرورتی است که باید به آن اهتمام بیشتری ورزیده شود. تأکید این تحقیق بر دو کشور افغانستان و تاجیکستان بوده است.<br />در این مقاله سعی شده است اهمیت و وجه ضرورت چنین کاری،‌ با نگاهی به بستر تاریخی هویت فرهنگی مشترک با کشورهای حوزۀ تمدنی ایران فرهنگی (به ویژه تاجیکستان و افغانستان مسائل پیرامون آن، امکان‌ها و موانع پیش رو پرداخته شود.  https://asianculture-artstudies.ihcs.ac.ir/article_5438_479b4864e55e12e0fb411eadb115c095.pdf