پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی مطالعات فرهنگ و هنر آسیا 2716-9839 3 1 2024 08 22 Comparative study of human status in the holy places of ancient Iran and India (Case study: fire temple and stupa) مطالعه تطبیقی جایگاه انسان در مکان‌های مقدس ایران و هند باستان (نمونه موردی: آتشکده و استوپا) 1 19 8729 10.30465/acas.2023.37467.1140 FA مریم ابراهیمی کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، یزد، ایران.( پژمان دادخواه گروه هنر، موسسه آموزش عالی ناصر خسرو منصور مهرنگار استادیار گروه موسسه آموزش عالی ناصرخسرو، ساوه، ایران Journal Article 2024 04 13 Although the religions of Zoroaster and Buddha have common points in their teachings and beliefs, they differ from each other in religious culture, especially in the worldview of human orientation. As in Zoroastrian thought, man is called to monotheism and is in the position after God as his representative on earth. However, in Buddhism, man himself is the central subject of religion and he himself is able to reach the level of divinity, that is, the level of perfection. Accordingly, the present study, which has been done in a descriptive-analytical and comparative manner and relying on library sources, case by case study the structure of the two places of worship-holy fire temple and stupa in the two ancient civilizations of Iran and India to answer this question What characteristics are crystallized in the body and architectural space of the two Zoroastrian and Buddhist ideas to emphasize their sacredness? The results indicate that because the view of Zoroastrianism on man is optimistic and realistic in the direction of his survival, growth and movement, so the fire temple has always been built high, introverted and without any decorations. However, due to the wave of human perdition and non-existence in Buddhism, the location of the stupa is on a flat surface and has been constructed extroverted and richly decorated with physical symbols. However, both buildings have similarities in the main elements of the design and plan due to their ritual influence from each other. آیین‌های زرتشت و بودا اگرچه در تعالیم و باورها دارای نقاط مشترک می‌باشند، لیکن در فرهنگ دینی به ویژه جهان‌بینی بر محوریت انسانی با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند. چنانکه در اندیشه زرتشتی انسان به یکتاپرستی دعوت شده و در جایگاه بعد از خداوند به عنوان نماینده‌اش در زمین است. حال آن‌که در آیین بودا انسان خود موضوع محوری دین می‌باشد و خودش قادر است به مرتبه خدایی، یعنی به مرتبه کمال برسد. بر این اساس، پژوهش حاضر که به شیوه توصیفی‌تحلیلی و تطبیقی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای انجام شده است، به صورت موردی ساختار دو مکان عبادی‌-قدسی آتشکده و استوپا را در دو تمدن باستانی ایران و هند مورد بررسی قرار می‌دهد تا بدین سوال پاسخ دهد که  چه مشخصه‌هایی در کالبد و فضای معمارانه دو اندیشه زرتشتی و بودایی تبلور یافته تا بر وجه قدسی بودنشان تاکید گردد؟ نتایج بیانگر آن است که چون نگاه آیین زرتشت به انسان خوش‌بینانه و واقع‌گرایانه در جهت بقا، رشد و حرکت اوست، لذا آتشکده همواره بر فراز بلندی، درونگرا و فاقد هرگونه تزئینات بنا شده است. در حالی‌که به دلیل موج زدن نگاه فنا و نیستی انسانی در آیین بودا، محل قرارگیری استوپا در سطح هموار است و به صورت برونگرا و با تزئیناتی وافر از سمبل‌های جسمانی احداث شده است. با این وجود، هر دو بنا با تاثیرپذیری آیینی از یکدیگر در عناصر اصلی طرح و نقشه شباهت‌هایی را دارا هستند. https://asianculture-artstudies.ihcs.ac.ir/article_8729_85f66a7cda62391535fa2bd56811b806.pdf