Document Type : Research Paper

Authors

1 Ph.D Student of Islamic Arts, art and architecture faculty, Tarbiat Modares University

2 Assistant Professor at the Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Iran, Tehran.

3 Associate Professor at the Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

10.30465/acas.2022.36856.1138

Abstract

In the mystical view of Islamic arts, letters hold a unique place and have various semantic aspects. "Vav" originates from the system of mystical and Sufic symbols and has consequently been represented as a motif in artworks from different cultures, at various levels of semantic significance. Among the works of Turkish-Islamic culture, the Vav letter has been extensively portrayed since the 12th century AH. This is largely due to the dominance of Sufic and mystic discourse at the time in Anatolian cultural geography. Through applying Pierce's semiotic method to this historical-analytical investigation and using a purposeful sampling procedure, semantic meanings of the letter Vav motif have been categorized. In addition, several samples of art from different fields have been used to demonstrate its prevalence and multiplicity. Thus, as well as studying the semiotic aspects of the iconic, indexical, and symbolic levels of the letter Vav, the roots and reasons for its popularity in Turkish-Islamic culture are also examined. Based on the results of this study, this calligraphic motif of the letter Vav in Turkish-Islamic cultural contexts has polysemic meanings and contains various meanings related to the mystical and Sufi ideas of Islamic calligraphy.

Keywords

منابع فارسی
ابراهیمی، مهدی و حسینعلی کندی (۱۳۸۸)، «تصوف و تشیع و بعد فلسفی و انسان‌گرایانه حروفیه (حروفیان)»، فصلنامه پژوهش‌های ادبی، ش ۱۵.
ابن‌عر‌بی، شیخ اکبر محیی‌الدین (1393)، فتوحات مکیه، باب 1 تا 4، ترجمه محمد خواجوی، تهران: انتشارات مولی.
ارول قلیچ، محمود (1375-1382)، دانشنامه جهان اسلام، به سرپرستی سید مصطفی میرسلیم‌، جلد 7، ذیل مدخل «تصوف در آسیای صغیر و بالکان»، تهران: بنیاد دایره‌المعارف اسلامی.
افشار، حمیدرضا (1394)، «بازتولیدپذیری آثار کلاسیک در تئاتر مدرن»، فصلنامه تخصصی تئاتر.
الکینز، جیمز (1385)، «نظریه نشانه‌شناسی پیرس و تاریخ هنر»، ترجمه فرزان سجودی، گلستان هنر، ش 3.
اونل کورت، امینه (1383)، «جایگاه منصور حلاج در ادبیات ترکیه با تأکید بر تأثیر حلاج بر آثار آکیاواش»، ترجمه سید اصغر سید ترابی، نشریه چشم‌انداز ارتباطات فرهنگی، ش 13.
حسن زاده آملی، حسن (1381)، انسان و قرآن، قم، نشر قیام، چاپ دوم.
سجودی، فرزان (1387)، نشانه‌شناسی کاربردی، تهران: نشر علم.
شیمل، آنه‌ماری (1387)، «ابعاد عرفانی اسلام»، ترجمه عبدالرحیم گواهی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
شیمل، آنه ماری (1381)، خوشنویسی اسلامی، ترجمه مهناز شایسته‌فر، تهران: انتشارات موسسه مطالعات هنر اسلامی.
طاهری، جعفر و هادی ندیمی (1393)، «بعد پنهان معماری اسلامی ایران»، نشریه صفه، دوره 24، ش 65.
قربانی، مهدی (1397)، «هنر خوشنویسی در دورة عثمانی، مطالعات آسیای صغیر»، ویژه‌نامه نامه فرهنگستان، ش 5.
گراوند، علی و شهبازی، فتحعلی (1391)، «نگاهی به آرا و عقاید و زمینه‌های بروز و ظهور فرقه حروفیه»، نشریه هفت آسمان، ش 55.
گنون، رنه (1374)، معانى رمز صلیب: تحقیقی در فن معارف تطبیقی، ترجمه بابک عالیخانی، تهران: سروش.
محمدی پارسا، عبدالله و حسن بلخاری قهی (1396)، «جایگاه حروف نزد عرفا و تاثیر آن بر هنر خوشنویسی اسلامی»، الهیات هنر، ش 8.
وطن‌خواه خانقاه، محمود و امیر مازیار (1400)، «تصوف و عرفان در مقام ویژگی گفتمانی رساله‌های خوشنویسی سده‌های هشتم تا یازدهم هجری»، نشریه هنرهای زیبا - هنرهای تجسمی، دوره 26، ش 2.
منابع عربی
قرآن کریم
ابن عر‌بی، محمد بن علی، بدون تاریخ، الـفتوحات المکیه، جلد ۱، بیروت - لبنان: دار احیاء التراث العربی.
غضب، محمد راضی، علی عبدالحسین محسن جعفر، و أمین عبدالزهرة یاسین النوری (2020)، «التناص و تمثلاته فی تکوینات خط الثلث الجلی»،RESS Journal Route Educational & Social Science Journal, Volume 7, Issue 12 .
منابع لاتینی
Schick, Irvin (2008), "The Iconicity of Islamic calligraphy in Turkey", RES 53/54, The University of Chicago press journals, pp 211-224.
Schimmel, Annemarie (1993), The Mystery of Numbers, New York: Oxford University Press.
Schimmel, Annemarie (1990), Calligraphy and Islamic Culture, London: I.B. Tauris & Co Ltd.
منابع ترکی
Özkafa, Fatih (2012), "Kültürel ve Estetik Bakimdan “Vav” Harfine Analitik bir Yaklaşim", Turkish Studies (International Periodical for The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic), Volume 7/4, p. 2577-2600, Ankara: Turkey.
Yaşar, Tonguç; Tansuğ, Sezer (1970), "Amentü Gemisi Nasıl Yürüdü", Film (Animation).